لیست تورها مکان های گردشگری فستیوال آثار یونسکو خرید بلیط هواپیما مقالات آب و هوا
ایران - ایلام - ایلام

قالیبافی در ایلام

01 شهریور 1398

تیم تعیین محتوای اصفهان تور

باتوجه به بررسی‌های انجام شده قدمت قالی‌های ایلامی چندان طولانی نمی‌باشد. به خاطر کوچ عشایری به دیگر مناطق غرب کشور، نقش‌های قالی کردی منطقه ایلام (با توجه به تطبیق آنان با دست بافته‌های عشایر فارس و لری) برداشتی ضعیف از دست بافته‌های قشقایی می‌باشد. در این جایجایی‌ها بافنده طرح را دیده و آن را در خود به کار می‌گرفته و یا از فرش دیگری عیناً بافته است.

مواد اولیه قالی عبارت است از: پشم، ابریشم، پنبه، نخ چله

انواع نخ چله شامل: پنبه ای، ابریشمی، پشمی

در این استان، برای قالی‌های کردی فقط از نخ پنبه‌ای استفاده می‌کنند.

 

ابزار قالی بافی: دار قالی(دارافقی-دار عمودی)، قلاب، دفه، شانه، قیچی، کاردک

نحوه بافت

در قالی‌های امروزی منطقه ایلام  گره‌ها ترکی بافت می‌باشد و رج شماره قالی‌ها از 45 تا 65 رج است.روش بافت به این صورت است که بعد از گلیم بافی ساده قالی با نخ پنبه ای پود گذاری شده و بعد از پودگذاری در هر رج یک پود سفت و نازک با دست از میان چله عبور داده می‌شود. البته بعد از اتمام هر رج، اضافه پودها قیچی می‌شوند.

انواع نقشه‌ها قالی

 

  • ربعی یا 4/12
  • نیمی یا 2/13ت
  • تمام یا سراسری
  • واگیره

 

قالی‌های کردی

این قالی‌ها اصیل و قدیمی بوده و نقوش آن از گذشته تا به امروز نسل به نسل منتقل می‌شود. درنقوش قالی‌های کردی ایلام نقش مایه‌های لری و قشقایی به وضوح دیده می‌شود و نقاط مشترکی با قالیچه‌های منطقه عرب چریانلو دارد.

قالیبافان ایلامی برای تعیین تعداد روی چله قالی جدید، از پشت قالی‌های قدیمتر گره‌ها را می‌شمارند و به همان تعداد گره می‌زنند و در بعضی از موارد بافنده نقش مایه‌های را به قالی اضافه یا حذف می‌کند.

قالی‌های کردی جنبه تولیدی نداشته و بیشتر جهت مصرف خانوارهای روستایی و عشایر بوده است که ابعاد آنها معمولاً در اندازه‌های قالیچه ای می‌باشد و استاندار مشخصی برای قالی‌ها وجود ندارد. خانواده‌ها فقط زمانی که در تنگنا هستند قالی‌ها را می‌فروشند.

موارد زیر در تغییر کیفیت بافت مجدد قالی کردی تاثیر بسیاری دارد:

 

  • مهارت بافنده
  • رنگ الیاف
  • سلیقه بافنده
  • جنسیت الیاف
  • فرسودگی قالی الگو

 

انواع نقوش قالی کردی

 

  • نقش حوضی: یکی از رایج‌ترین نقش‌ها، که نام دیگر آن ترنج ترنج می‌باشد . این نقش از پانصد سال قبل از میلاد مسیح در بسیاری از مناطق مرسوم بوده و نمونه ای از آن در موزه ارمیتاژ نگهداری می‌شود.
  • نقش گل هشت پر: نقشی قدیمی و متداول در قالی‌های عشایری که پراکندگی آن از دیگر نگاره‌های مشترک آن‌ها چندین بار بیشتر می‌باشد. این نقش مایه بیش از دو هزار چهار صد سال است که بدون تغییر در قالی‌های عشایری ایران مورد استفاده قرار گرفته است.
  • نقش خراسانی:برای ایجاد این نقش، یک لوزی میانی تشکیل می‌دهند که از هر ضلع آن سه نگاره قلاب مانند منشعب می‌شود. یکی از صورت‌های مختلف معروف به خراسانی این نقش می‌باشد که در این نقوش قلاب مانند ساده شده، سر و گردن حیوانات است که برای آراستن ترنج‌های لوزی شکل از آن استفاده می‌کنند.
  • نقشه بوته سه گل
  • نقش گل شطرنجی: این نقش دارای سه قسمت، شطرنجی شهری، شطرنجی ساده، شطرنجی پله ای می‌باشد.
  • نقش بته جوجه

 

در گویش ایلامی به طره‌ها و نقش‌ها نام‌هایی چون 3بنی، 5بنی، 7 بنی، خانه خانه، راه راه نیز می‌گفتند.

قالیبافی در ایلام
قالیبافی در ایلام
قالیبافی در ایلام
قالیبافی در ایلام
قالیبافی در ایلام
قالیبافی در ایلام
قالیبافی در ایلام
قالیبافی در ایلام
قالیبافی در ایلام
قالیبافی در ایلام