لیست تورها مکان های گردشگری فستیوال آثار یونسکو فعالان گردشگری خرید بلیط هواپیما مقالات آب و هوا
ایران - یزد - ابرکوه

ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد

01 اردیبهشت 1398

تیم تعیین محتوای اصفهان تور

از قرن‌ها پیش گلیم بافی در شهر یزد رایج بوده است و بعضی از مورخان اعتقاد دارند که بیش از یک هزار سال، سابقه دارند. در شهر‌های میبد، ﺧﺎﺗﻢ و اﺑﺮﮐﻮه این صنایع دستی مرسوم تر می‌باشد. گلیم سابقه بیشتری نسبت به فرش در کشور ایران دارد و می‌توان گفت که قالی تکامل یافته گلیم در طول زمان می‌باشد.

در هر منطقه گلیم دارای خصوصیات ویژه‌ای از نظر طرح و رنگ می‌باشد.

برای تار گلیم، معمولا از نخ پنبه و پشم استفاده می‌کنند و در موارد اﺳﺘﺜﻨﺎﯾﯽ با ابریشم نیز بافته می‌شود.

در گلیم بافی به روش ﭘﻮدﭘﯿﭽﯽ علاوه بر نخ تار و پود، نخ پود نازک نیز کاربرد دارد و ﭘﻮد ﺑﻪ ﺣﺎل ﭘﯿﭽﺶ از ﻣﯿﺎن ﻧﺦ ﺗﺎر و ﭘﻮد ﻧﺎزک ﻋﺒﻮر ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎ ﺷﺎﻧﻪ ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﯽ، ﮐﻮﺑﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد.

وسایل مورد نیاز بافت گلیم عبارتند از: دار (ﻋﻤﻮدی، اﻓﻘﯽ، ﺗﺒﺮﯾﺰی و ﮔﺮدان)، ﻣﻮاد اوﻟﯿﻪ ﻧﺦ ﭼﻠﻪ، ﭘﺸﻢ و ﻧﻘﺸﻪ. از ابتدایی ترین دارها دار ثابت می‌باشد و دار تبریزی متدوال ترین دار است و هم‌چنین دار گردان، ﻣﯽ ﺗﻮان طﻮل ﺗﺎرھﺎ را بر اساس اﻧﺪازه طﻮل ﮔﻠﯿﻢ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﮐﺮد.

برای تهیه نخ چله از پنبه در ضخامت‌های مختلف استفاده می‌کنند و در بعضی از روستاها پشم را جایگزین پنبه می‌کنند.

مراحل تهیه پشم برای بافت عبارتند از:

  • ﺷﺴﺘﻦ
  • رﯾﺴﯿﺪن
  • رﻧﮕﺮزی

یکی از مهم‌ترین مراحل بافت گلیم، چله کشی می‌باشد که نخ‌های ﭼﻠﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻮازات ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ و ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺸﺨﺺ روی دار ﭘﯿﭽﯿﺪه شوند و یک طرح در چندین رنگ و در اندازه‌های مختلف بافته شود.

راه‌های تشخیص گلیم مرغوب:

 

  • گلیم مرغوب در برابر شستشو و نور رنگ آن ثابت می‌ماند و تغییری نمی‌کند.
  • ﮔﻠﯿﻢ ﻣﺮﻏﻮب اگر آن را بپیچید و فشار دهید، استحکام آن تغییری نمی‌کند و ﮔﻠﯿﻢ ھﺎی دارای ﭘﻮد ﮐﻢ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﯽ ﮐﺸﯿﺪه و از ھﻢ ﺑﺎز ﻣﯽ ﺷﻮد.
  • گلیم‌های سبک بهتر می‌باشند، زﯾﺮا در ﺑﺎﻓﺖ آن از ﺗﺎر و ﭘﻮد ظﺮﯾﻔ‌ﺘﺮی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. 
  • هم‌چنین بافندگان روستایی ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻟﺒﻪ ھﺎی ﺧﺎرﺟﯽ ﮔﻠﯿﻢ، ﺣﺎﺷﯿﻪ ای ﺑﺎ ﻣﻮی ﺑﺰ ﺑﻪ رﻧﮓ ﺳﯿﺎه ﻣﯽ ﺑﺎﻓﻨﺪ، تا استقامت گلیم بالا رود.

 

 

اغلب برای بافت گلیم در یزد، از رنگ‌های ﺳﯿﺎه، ﻻﮐﯽ، زرﺷﮑﯽ و ﻧﺨﻮدی استفاده می‌کنند. معمولا گلیم‌های این استان وزنی سبک، رنگی ثابت دارند و اغلب گردشگران و مسافران آن را به عنوان سوغات خریداری می‌کنند.

 انواع گلیم‌های یزدی شامل ﺳﺎده ﺑﺎﻓﯽ، ﺳﻮﻣﺎک، ﭼﺎک دار، ﺑﺪون ﭼﺎک، ﮔﻠﯿﻤﭽﻪ، ﺳﺠﺎده، ﺟﻮال، ﺧﻮرﺟﯿﻦ، ﺳﺠﺎده و ﺟﻮﻟﯽ می‌باشد، که معمولا بافنده‌ها بدون طرح و نقشه آن را می‌بافند.

این صنایع دستی برای تزیین دﯾﻮارھﺎی ﺧﺎﻧﻪ، ﮐﻒ ﭘﻮش اطﺮاف ﻓﺮش ھﺎی ﻣﻨﺰل، آوﯾﺰ ورودی، ﭘﺎدری و ... ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد.

از دیگر صنایع دستی این شهر می‌توان ﻣﻌﺮق، ﻣﺸﺒﮏ، اﯾﮑﺎت، زﯾﻠﻮ ﺑﺎﻓﯽ، ﻗﺎﻟﯽ ﺑﺎﻓﯽ، ﺳﻔﺎل ، اﺣﺮاﻣﯽ، ﺷﻌﺮ ﺑﺎﻓﯽ، ﭼﺎﻗﻮ ﺳﺎزی، ﺧﺎﺗﻢ ، ﻣﺴﮕﺮی و ﻗﻠﻢ زﻧﯽ را نام برد.

ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد
ﮔﻠﯿﻢ ﺑﺎﻓﯽ یزد