لیست تورها مکان های گردشگری فستیوال آثار یونسکو خرید بلیط هواپیما مقالات آب و هوا

30 مهر 1398

تیم تعیین محتوای اصفهان تور

هنر و صنعت بافندگی فارس در مرحله اول مربوط به هنر عشایران بوده که بعد‌ها در روستاها مرسوم می‌شود. عشایر فارس مخصوصا قشقاییها و ایل خمسه بیش‌تر در این هنر فعالیت دارند و روستاییان که در مسیر این ایل‌ها زندگی می‌کنند نیز به کار تولید قالی و سایر دستبافت‌ها مبادرت می‌کنند.

در شهرستان شیراز نیز بافت قالی قدمتی طولانی دارد. در تجارت فرش، تمام قالی‌های استان فارس که در جنوب غربی ایران واقع شده است به نام قالی شیراز می‌شناسند. 

بخشی از فرشینه‌های خمسه که به شیرازی معروف می‌باشند، از نظر جنس متوسط است و به جز بافندگان خمسه، بافندگان روستاهای غیر عشایری نیز آن را می‌بافند و به شهرها و کشورهای دیگر صادر می‌کنند.

ویژگی‌های فنی بافت در قالی‌های فارس:

نوع گره: در قالی‌های فارس، هم گره فارسی و هم گره ترکی مورد استفاده می‌باشد. گره فارسی در بین ایل قشقایی و ایل باصری و روستاهای خنجگشت و نی ریز رایج می‌باشد و گره ترکی میان ایلات عرب و بهارلو و روستاهای بوانات و ابوالوردی مرسوم است.

نحوه پود کشی: کلیه قالی‌های فارس هم به صورت لول باف و هم به صورت تخت باف تهیه می‌گردند.

مواد اولیه: در بیشتر قالی‌های کهنه فارس از پشم برای پرز و تار فرش استفاده می‌شود. اما در مناطقی مانند کوهستان داراب و اقلید و آباده و فراغه بیشتر از نخ پنبه ای برای تار و پود استفاده می‌کنند. از ابریشم نیز برای تار و پود و پرز فرش در قالی‌های این استان استفاده می‌کردند.

چله کشی: اغلب به صورت معروف ترکی است.

نوع دارها: به طور کلی در این استان از دارهای نوع افقی (زمینی) استفاده می‌کنند اما امروزه به صورت محدود دارهای ایستاده نیز مرسوم می‌باشد.

رجشمار: رجشمار قالی‌های فارس متفاوت و ممکن است از 15 الی 20 و در قالی‌های نوع گبه تا 40 و 50 در قالی‌های نفیس متغیر است.

ابعاد: معمولا ابعاد قالی فارس کوچک و از خورجین و چنته و فرش‌های کوچکتر از ذرع و نیم آغاز می‌شود و در موارد نادر از شش و هشت متر مربعی بیشتر می‌باشد. در روستاهای بوانات و سروستان ، بخصوص شورجه و مهارلو، قالی‌های بزرگتر از هشت متر نیز بافته می‌شود و در موارد استثنائی قالی‌های بیست و سی متری هم به طور سفارشی می‌بافته اند.

ویژگی‌های ظاهری فرش فارس

به طور کلی طرح‌های قالی فارس به دو گروه تقسیم می‌شوند:

گروه اول: بیشتر طرح‌ها و نگاره‌های سنتی و عشایری می‌باشد که کمتر دستخوش تغییرات زمان قرار گرفته و با تغییر کمی از سال‌ها پیش به یک شیوه بافته می‌شود. خصوصیت اصلی این طرح‌ها و نقوش حالت هندسی نگاره و ذهنی بافی است و الگوی معین و خاصی را پیروی نمی‌کنند، هم‌چنین در این طرح‌ها قرینه سازی جز در موارد طراحی ترنجها و حاشیه‌ها دیده نمی‌شود. این شیوه نقش پردازی را سبک اشکالی یا نقوش اشکالی نیز می‌نامند.

گروه دوم : در این گروه طرح‌ها و نقوش منسجم، منظم و متقارن می‌باشند و بیشتر آن‌ها منشاء عشایری و روستایی ندارد و طراحی آن‌ها اغلب از فرش‌های شهری باف و سایر هنرهای تمدن شهرنشینی مانند پارچه و ترمه و قلمکار و کاشی الهام گرفته شده است. در این گروه بیشتر از گل و گیاه و شاخ و برگ و خطوط گردان به جای نگاره‌های لوزی و چهار گوش وشش گوش و هشت گوش و خط‌های راست و شکسته استفاده می‌کنند و امکان ذهنی بافی بسیار کم است. رایج‌ترین و معروف‌ترین نقوش این گروه شامل نقش محرمات  ماهی درهم، بته ای، گیاهی و افشان می‌باشد.

به جز دو گروه فوق، ممکن نقش‌های دیگری نیز در قالی‌ها به کار روند که کاربرد آنها محدود به یک تیره معین با یک گروه بافنده دریک دوره خاص نیست و شاید هم پیش از این بافته نشده باشد. به این دسته نقش‌های خاص می‌گویند و معروف‌ترین آن‌ها عبارت استاز: طرح وزیر مخصوص، قالی‌های عکسی و تخت جمشیدی.

مهمترین رنگ‌های قالی فارس عبارتند از : لاکی و صورتی و سرخابی و ارغوانی، دوغی و طلایی، آبی، سرمه ای و انواع سبز و زرد، قهوه ای و سفید.

فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس
فرش فارس