لیست تورها مکان های گردشگری فستیوال آثار یونسکو خرید بلیط هواپیما مقالات آب و هوا
ایران - یزد - اردکان

بازار چهارسوق اردکان

09 بهمن 1398

تیم تعیین محتوای اصفهان تور

بازار چهارسوق از مقابل باغ ملی آغاز و به میدان کوشکنو منتهی می‌شده است.

طبق نظر مرحوم دکتر سید محمود طباطبایی اردکانی این بازار بیش از 400 سال سابقه داشته و واژه چارسوق به این صورت و هم به‌صورت چارسو و چارسوی در کتب‌ مختلف برای این بازار نوشته‌شده است و در لهجه عامیانه بیشتر به‌صورت چارسو تلفظ می‌شود.

طبق نوشته مرحوم دهخدا هر دو لفظ چارسوق و چارسوی به معنی محلی که چهار سمت آن بازار باشد، گفته می‌شود و این بیت خاقانی را برای تائید آورده است: در چارسوی فقر درآ تا ز راه ذوق/ دل را ز پیچ نوش سلامت کنی دوا

 هم‌چنین از چند چارسوی معروف ازجمله چارسو نمکی اصفهان، چارسو کوچک تهران و چارسو کهنه کرمان یادکرده است. مرحوم استاد بدیع‌الزمان فروزان فر در مقدمه کتاب "رساله قشیریه " در ذیل عنوان "نیشابور در روزگار قشیری " می‌نویسد: "در این شهر بازارهای مخصوص برای طبقات پیشه وران و تجار وجود داشته و مهم‌ترین آن‌ها بازار چهارسوی بزرگ (المربعه الکبیره) و دیگری بازار چهارسوی کوچک (المربعه الصغیره) بوده است.

 صورت صحیح کلمه می‌تواند چهارسوق باشد که به محل تلاقی دو بازار گفته می‌شود.  ترجمه تحت‌اللفظی چهارسوق یعنی "چار بازار " نام یکی از کشت خوان‌های اردکان است که ظاهراً با بازار چارسوق مرتبط نیست. بازاری که طول آن 800 بوده است. شروع بازار ازیک‌طرف، دروازه‌ی بازار نو و از طرف دیگر به دروازه‌ی کوشکنو منتهی می‌شده است.

گذر این بازار از دو حسینیه بوده است. عبور آب از وسط آن از ظرافت‌های دیگر معماری و طراحی بازار بوده است.  این آب از قنات نیلی تأمین می‌شده و تا انتهای بازار جریان داشته است. فلسفه وجود تیمچه‌ها در بازار تأمین امنیت بیشتر برای برخی مغازه‌های خاص بوده است. ازجمله آن‌ها تیمچه رو به روی مسجد حاج محمدحسین است. همچنین این بازار، بازارهای فرعی که از آن مشتق می‌شده‌اند مانند بازار چیلونگرها که بقایایی از آن به‌جای مانده است را نیز داراست.

تلاقی بازار اصلی با بازار کوچک‌ یژگی قابل‌توجه این بازار بوده که بقایای آن امروزه نمادی برای بازار قدیمی اردکان است.

چارسوق در قاعده‌ی مدور خود با شعاع معادل 10 متر، دارای هشت ضلع با چهار دهنه‌ی مغازه بوده، این بنا یک گنبد مخروطی شکل با 32 وجه و ارتفاع  شش متر است. به‌طوری‌که از حوالی ترک آباد دیده می‌شده است. انتهای این بنای مخروطی شکل با پوشش کلاه‌فرنگی به‌عنوان نورگیر عمل می‌کرده است. در سال 1336 بازار  در اثر بارش زیاد باران خسارت دید و توسط مرحوم استاد محمد شابل و استاد میرزا محمد دهستانی بازسازی شد؛ اما بااین‌حال در تاریخ 28 بهمن‌ماه سال 1338 به بعد دیگر اثری از بازار دیده نشد.

بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان
بازار چهارسوق اردکان