لیست تورها خودروهای دربستی مکان های گردشگری فستیوال آثار یونسکو فعالان گردشگری خرید بلیط هواپیما مقالات آب و هوا
ایران - کهگیلویه و بویراحمد - دنا

منطقه حفاظت شده دنا

31 اردیبهشت 1398

تیم تعیین محتوای اصفهان تور

منطقه حفاظت‌شده دنا منطقه‌ای کاملاً کوهستانی که اختلاف بلندترین و پایین‌ترین نقاط آن بالغ‌بر 3000 متر می‌باشد. دنا شامل قله‏‌های بلند، دیواره‏‌های عظیم، دره‏‌های عمیق و گردنه بیژن در شرق، رودخانه‌های ماربر و بشار در مرزهای شمالی، غربی و جنوبی آن می‌باشد که رودخانه ماربر در شمال دنا از شرق به غرب جریان دارد و بعد از عبور از چند روستا و تنگ خرسان، به رودخانه "خرسان " تغییر نام می‏دهد، سپس از تنگه‏‌های باریک عبور کرده و به رودخانه "بشار " می‏‌پیوندد که محل اتصال این دو رودخانه‏، ناحیه‏‌ای جنگلی با ارتفاع 1300 متر از سطح دریا قرارگرفته که پایین‌ترین نقطه منطقه حفاظت‌شده دنا محسوب می‌شود.

منطقه دنا در تاریخ ۱۳۶۹/۱۱/۷ با وسعت ۶۸۰۰۹ هکتار به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده اعلام و مورخ ۱۳۹۱/۱/۱۹ قسمتی از آن با وسعت ۲۵۸۳۹ هکتار به‌عنوان پارک ملی دنا تعیین گردید. پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده دنا با طول ۸۰ کیلومتر طولانی‌ترین رشته‌کوه زاگرس است که برخی از کوهنوردان آن را آلپ ایران می‌خوانند.

طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ جمعیت ساکن در منطقه دنا برابر با ۲۷۱۹۷ نفر است که تعداد ۴۰۷۰ نفر در قسمت شمالی  و ۲۳۱۲۷ نفر در حوزه جنوبی آن ساکن‌اند که از مهم‌ترین مراکز جمعیتی آن شهرهای سی سخت، پاتاوه و روستاهای کره، میمند، سیور و مجموعه روستاهای پادنا هستند.

دنا از مناطق مرطوب و نیمه مرطوب سرد می‌باشد که به‌طورکلی حداقل دمای آن ۱۸- و حداکثر دمای آن ۳۹ درجه سانتی‌گراد از یاسوج تا پاتاوه می‌باشد که متوسط بارندگیِ منطقه ۶۹۴ میلی‌متر تخمین زده‌شده است. در دامنه‌های دنا دره‌های متعددی به همراه چشمه‌های کوچک و بزرگ وجود دارند که بسیاری از آنها از زیر برف‌ها جوشیده و از دامنه‌های پرشیب دنا سرازیر شده، به هم می‌پیوندند و رودخانه‌های سرد، شیرین و زلال بشار و خرسان را تشکیل می‌دهند. می‌توان کوه‏های دنا را سرچشمه بسیاری از رودخانه‌‏های جنوب ایران به‌عنوان منابع آب مردم جنوب دانست.

 دنا ۴۹ قله با ارتفاع بالاتر از ۴۰۰۰ متر دارد، شامل کوه‌های بسیار مرتفع با قلل نوک‌تیز و پوشش گیاهی مانند پسته وحشی، بلوط و بنه می‌باشد و تراس‌ها (زمین‌های سخت و محکم) و اراضی حاشیه رودخانه‌ها با پوشش نباتات مرتعی و زراعی، واریزه‌های بادبزنی (انباشت مواد سست و توده‌های سنگ) به شکل سنگ‌ریزه دار، وجود شیب ملایم با پوشش گیاهی درختی مانند بلوط ازجمله خصوصیات محیطی این منطقه به شمار می‌آیند.

کل دامنه‌های جنوبی پارک ملی و منطقه حفاظت‌شده دنا به ارتفاع ۲۵۰۰ متر پوشیده از جنگل بلوط بوده که در میان آنها، در نواحی و ارتفاعات مختلف گونه‌های جنگلی مانند بنه، کیکم، ارژن، شن و انواع بادام‌کوهی هم می‌رویند. در ارتفاع ۳۵۰۰ متر به بالا درخت یا درختچه‌ای دیده نمی‌شود و تنها پوششی از گون‌ها، گیاهان علفی و بوته‌ای روییده‌اند. در ارتفاع ۴۰۰۰ متر به بالا هم دیگر خبری از بوته‌های سطحی نیست و تنها گیاهان کوچک آن‌هم در پناه سنگ‌ها و شکاف صخره‌ها وجود دارند که در اوایل تابستان گل‌های ریز می‌دهند.

تخمین زده‌شده که حداقل ۱۲۰۰ گونه گیاهی در منطقه می‌رویند که تعداد ۵۰ گونه مختص این منطقه (اندمیک یا محلی‌اند)،  تعداد ۱۲۸ گونه دارویی، ۱۱۰ گونه زیستی وحشی، ۸۴ گونه رنگده و ۶۱ گونه خوراکی وحشی و غیره می‌باشند.

این منطقه دارای حیوانات نادر و در معرض خطری است که نشانگر بکر و دست‌نخورده بودن منطقه حفاظت‌شده به شمار می‌روند من‌جمله: گربه‌سانانی چون گونه‌های پلنگ ایرانی، گربه وحشی، گربه جنگلی و سیاه‌گوش می‌باشد که جمعیت آنها رو به کاهش است. همچنین از خانواده راسوها، رودک، قاقم (راسو) وشنگ به همراه گرگ در منطقه مشاهده‌شده است.

۱۶۹ گونه جانوری در منطقه شناسایی‌شده که طی 17 سال تحت رشد و تکثیر گونه‌هایی چون کل و بز، خرس قهوه‌ای، خوک وحشی، پلنگ و … بوده‌، همچنین حیواناتی چون هما، عقاب طلایی و پلنگ نیز در این منطقه دیده می‌شود.

۲۶ گونه پستاندار دربرگیرنده: کل و بز، گراز، خرس قهوه‌ای، روباه، کفتار، شغال، گورکن، موش کور، موش‌خرما، سنجاب جنگلی، خرگوش، سمور، راسو، خفاش، نعل اسبی،  کاراکال، گربه شنی، گربه پالاس، خفاش گوش بلند، سگ آبی، تشی، جوجه‌تیغی، سیاه‌گوش، گوزن زرد ایرانی می‌باشند.

منطقه دنا شامل ۸۴ گونه پرنده شامل: خانواده قرقاول، کبک دری، کبک معمولی، تیهو، بلدرچین، شاه بوف، جغدهای ماهی‌خوار، جغد گوش دراز، جغد جنگلی، عقاب پرپا، عقاب جنگلی، عقاب طلایی، کبوتر چاهی، خانواده سبزقبا، خانواده ماهی‌خورک، خانواده هدهد، خانواده دارکوب، خانواده چکاوک، خانواده سار، خانواده کلاغ، خانواده گنجشک، خانواده سهره می‌باشد.

۲۰ گونه آبزی هم در دنا شناسایی‌شده‌اند که شامل: عروس ماهی، خرچنگ، ماهی قزل‌آلا، ماهی شیربت (سرخه)، ماهی لوتک، سیاه ماهی (زردک)، سس ماهی (سردراز)، مارماهی، سگ‌ماهی، ماهی گل خورک، ماهی رفتگر هستند.

انواع حشرات آبزی، دوزیستان و خزندگان هم ۳۹ گونه می‌باشند که شاخص‌ترین آنها عبارت‌اند از: لاک‌پشت، قورباغه، وزغ، افعی، مار جعفری، تیرمار، پله مار، کورمار، مار آبی، مار پلنگی، مار قیطانی، مار دشتی، شترمار، آگاما و مارمولک.

گونه‌های جانوری در معرض خطر انقراض یا تهدید شده و آسیب‌پذیر شامل: دلیجه کوچک، اردک مرمری، خفاش مدیترانه‌ای، کل و بز، بالابان، کرکس کوچک، عقاب تالابی، عقاب شاهی، فاخته خاوری، پلنگ ایرانی، گربه وحشی، گربه جنگلی، سیاه‌گوش، دال معمولی، پیغو می‌باشند.

از زیستگاه‌های مهم حیات‌وحش دنا می‌توان به تنگ شاه قاسم، چهارتنگ کل نقره‌ای، تنگ پوتک، تنگ قدویس، شنبلیه دون، تنگ شهسوار، تنگ حیدری، خاریدون، تل سیاه، آلج، گورویل، آب ملخ، تنگ پونه‌ای، گردنه بیژن، تنگ حرا، تنگ طوفال، آبشار دره ناری، بن شاهی، گردنه اتابکی، تل سبز، گردنه مورک، جنگل‌های بلوط حاشیه دنا، تنگ بن رود، تنگ کره، نهمون، مورطویله، خاکی، قبله و آسمونی اشاره کرد.

منطقه حفاظت شده دنا
منطقه حفاظت شده دنا
منطقه حفاظت شده دنا
منطقه حفاظت شده دنا