لیست تورها مکان های گردشگری فستیوال آثار یونسکو خرید بلیط هواپیما مقالات آب و هوا
ایران - گیلان - تالش

روستای هره دشت

03 شهریور 1398

تیم تعیین محتوای اصفهان تور

در کوهپایه‌های جبهه شرقی کوه‌های تالش  جلگه لیسار و دریای خزر روستای هره دشت قرار دارد. با نزدیک شدن از جنگل به روستا، درخت‌های باغی  به‌تدریج جای درخت‌های جنگلی را می‌گیرند.  این روستا مجموعه‌ای از کلبه‌ها و زمین‌های اطرافشان که حصاربندی شده‌اند را شامل می‌باشد و می‌توان گفت، چیزی شبیه به باغی بزرگ با کلبه‌های متعدد است.

کلبه‌ها شیروانی‌های سفالی داشته و در بعضی بسیار بزرگ و شبیه خانه‌های شهری شباهت هستند؛ سقف خانه از اسکلت چوبی شیب‌داری با شیروانی‌های سفالی روی آن ساخته‌شده و دیوار‌های بیرونی خانه نیز سفیدکاری و اکثر پنجره‌ها، نرده‌ها، در‌ها و ستون‌های ایوان بارنگ‌های آبی خالص و سبز خالص رنگ‌آمیزی شده‌اند. برخی کلبه‌ها بزرگ‌تر درب و پنجره‌های آلومینیومی دارند و از مصالح شهری مثل سنگ مرمر در ساختن نمای بیرونی آن‌ها استفاده‌شده و کلبه‌های چهره‌ای کاملاً روستایی دارند.  علاوه بر کلبه‌ها، نمونه کومه عشایر تالش با همان شکل و شمایل و تقریباً با همان کاربرد نیز مشاهده می‌شود که اغلب داخل کومه با موکت و زیلو پوشیده و در بخش انتهایی آن اسباب و اثاثیه صاحب‌خانه چیده شده است.

  برخلاف مردم روستای هره دشت که به گویشی تالشی تکلم می‌کنند عشایر آهار بهار و گلین داغی ارتفاعات بالا به گویشی از زبان ترکی صحبت کرده و به دلیل اشتراکات فرهنگی از قبیل  کومه، این دو گروه هم قوم فرض می‌شوند. این روستا روستایی دهقانی و با توجه به نزدیکی به کوه‌های تالش شغل دامداری در آن زیاد است.

دسته‌های کوچک چندتایی کومه‌ها، به‌تناوب، در بخش‌های مسطح دامنه‌ها و در نزدیکی منابع آب (چشمه‌ها، جویبارها و ...) در ییلاقات لیسار دیده می‌شوند. به‌عنوان‌مثال در دامنه غربی "گلین داغی" جویباری پرآب، تعداد کومه‌ها به‌زحمت از عدد انگشتان دست فراتر می‌رفت و حتی مردم این منطقه، با بلوک‌های سیمانی و مصالح ساختمانی ساده‌ای ازاین‌دست، روی محوطه مسطح آن حوالی، اتاق‌های نسبتاً بزرگی ساخته‌اند که از آن‌ها به‌عنوان آغل و یا انباری استفاده می‌کنند، در عوض، در گلین داغی  شرقی که چشمه کوچکی جاری بوده و زمین شیب نسبتاً بیشتری داشت، چیزی نزدیک به پنچ یا شش کومه دیده می‌شود که نشان‌دهنده رابطه تعداد کومه‌ها و محل استقرار آن‌ها به دوری و نزدیکی از منابع آب و وسعت زمین‌های کم شیب می‌باشد.

 گله‌ها شامل بزها و گوسفندها به همراه چوپان بوده اما گاوها در محوطه اطراف کومه‌ها رها و هیچ‌کس آن‌ها را هدایت نمی‌کند. گله‌هایی که در فاصله بین کومه‌ها و دور از محل استقرار کومه‌ها چوپان‌های مرد داشته و دسته‌های بز و گوسفندی در محوطه اطراف کومه‌ها توسط یک زن و یا چند کودک، چرانده می‌شوند. تصور می‌رود رسم آن است که گوسفندها و بزها، صبح‌ها توسط زن خانوار و یا چند کودک در محوطه اطراف محل اقامت خانوار و عصرها با دو یا سه نفر چوپان مرد، به مراتع دورتر فرستاده و چرانده شوند. بیشتر گوسفندهای گله‌ها پشم‌چینی شده ولی تمام پشم گوسفند چیده نمی‌شود و شاید آب‌وهوای متغیر منطقه تالش در ارتفاعی که عشایر این منطقه ساکن‌اند، باعث شده که گله‌دار در چیدن پشم گوسفندها احتیاط بیشتری بکند و یا این نوع پشم‌چینی می‌تواند یک‌جور تفنن و تزیین هم باشد. عشایر این منطقه علاوه بر گوسفند، بز و گاو برای گوشت، لبنیات، پشم و پوست، دارای یک گله اسب و قاطر برای رفع احتیاجات آنان به حیوانات بارکش، می‌باشند. البته امروزه برخی از موتورسیکلت به‌جای حیوانات بارکش استفاده می‌کنند.

کومه‌های عشایر با نوعی سیاه‌چادر بر روی یک محوطه مستطیل شکل چوبی با ابعاد تخمینی 5 متر در 3 متر بر پا می‌شوند. دیواری به بلندی حدود یک متر، با تخته‌های چوبی، میخ و سایر اتصالات فلزی، روی محیط مقطع مستطیل شکل کومه ساخته و روی آن با شاخه‌های دراز درختان منطقه (که زائده‌های آن‌ها بریده‌شده)، سقفی گنبدی شکل بنا می‌شود؛ به این صورت که هر شاخه یک ضلع کومه را به ضلع مقابل آن وصل و دیگر شاخه‌ها در بین آن‌ها مثل تاروپود پارچه تنیده می‌شود (یکی از رو، یکی از زیر) سپس روی اسکلت چوبی را با مشما و نمد می‌پوشانند و در بخشی از دیواره چوبی دور کومه، دری یک پاشنه‌ای تعبیه می‌کنند (معمولاً در انتهای یکی از اضلاع بزرگ مستطیل). ارتفاع کومه کمتر از بلندی قد یک انسان است و به نظر می‌رسد که کارهای روزمره بیشتر در خارج از کومه انجام می‌شود و از کومه فقط به‌عنوان یک اقامتگاه و جایی برای نگه‌داری اسباب و اثاثیه زندگی و خوابیدن، غذا خورد و یا از پذیرایی از آن استفاده می‌شود.

 کومه و محوطه جلوی آن‌که در بیشتر موارد حصاربندی شده و از آن به‌عنوان آغل احشام استفاده می‌شود در مالکیت یک خانوار است. در بعضی موارد، کومه‌هایی که خالی‌اند و تنها اسکلت چوبیشان باقی‌مانده است، قفل یا علامت‌گذاری شده‌اند که نشان می‌دهد اگر خانواری برای مدتی کومه خود را ترک کند، مالکیت کومه، برایشان محفوظ می‌ماند. استفاده از اصطلاح خانوار به‌جای اصطلاح خانواده به‌این‌علت است که در نظام خویشاوندی عشایر این منطقه، صورت خانواده گسترده رایج بوده و دسته بزرگی از افرادی که پیوند خونی باهم زندگی می‌کنند

روستای هره دشت
روستای هره دشت
روستای هره دشت
روستای هره دشت