لیست تورها مکان های گردشگری فستیوال آثار یونسکو خرید بلیط هواپیما مقالات آب و هوا
ایران - مازندران - آمل

پارک ملی لار

26 شهریور 1398

تیم تعیین محتوای اصفهان تور

پارک ملی لار به مساحت حدود 31000 هکتار در دامنه جنوبی رشته‌کوه‌های البرز بین استان‌های تهران و مازندران واقع‌شده که با وسعتی حدود ۷۳۵۰۰ هکتار در سال ۵۴ به پارک ملی تبدیل و از سال ۶۱ طبق مصوبه شورای عالی حفاظت محیط‌زیست به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده در نظر گرفته‌شده، سپس از سال 1370 برخی مناطق آن برای شکار و تیراندازی ممنوع اعلام گردید. در 70 کیلومتری شمال شرقی تهران یکی از مراکز تفریحی این منطقه، دریاچه 20 کیلومتری لار است که از قسمت شمال به کوه‌های نور، از غرب به خاتون بارگاه و گرمابدر، از قسمت جنوب به لواسانات و از قسمت شرق به کوه دماوند و پلور منتهی می‌شود.

مسیر دسترسی از مسیر جاده تهران ـ آمل (هراز) پس از ورود به پلور از طریق سه‌راهی لار به‌طرف پست ورودی محیط‌بانی دلیچای و از طریق جاجرود یا گلندوک می‌توان به سمت جاده سد لتیان می‌باشد. پس از گذر از گردنه ایرا پست محیط‌‌‌بانی قوش‌خانه و سپس کمر دشت دیده می‌شود. همچنین جاده رودهن به ایرا نیز به ورودی قوش خانه منتهی می‌شود و نزولات جوی منطقه اکثراً به‌صورت برف می‌باشند.

دو اکوسیستم کوهستانی و آبی در منطقه حفاظت‌شده لار موجود است. این منطقه دارای انواع گونه‌های گیاهی و جانوری است که در این میان وجود ماهی قزل‌آلای خالدار (از نادرترین گونه‌های آبزی جهان) بر اهمیت این پارک افزوده است.

قدمت تاریخی دره لار به قرون اولیه اسلام برمی‌گردد که در چند سده اخیر به سبب داشتن آب و سبزه خوب موردتوجه خاص بوده‌ و در سال ۱۳۵۹ با اتمام ساخت سد لار، در پارک ملی لار اکثر اراضی و مراتع دره لار در محدوده آبی دریاچه سد که از مرتفع‌ترین دریاچه‌های مصنوعی می‌باشند، قرار گرفت.

طی سال‌های گذشته چرای بی‌رویه دام، ایجاد راه‌های ارتباطی بدون بررسی و ارزیابی و فعالیت‌های دیگر بدون در نظر گرفتن ظرفیت موجود، موجب آلودگی محیط، تخریب مراتع و فرسایش خاک و خسارات جبران‌ناپذیری شده‌ است. به دلیل چرای بی‌رویه تغییرات زیادی در پوشش گیاهی این منطقه صورت گرفته است، اما  پوشش گیاهی غالب آن علفزار است که شامل گنسیان، بوته‌زارها، پوشش‌های آلپی و شقایق وحشی است. این دره دارای گیاهان صنعتی، دارویی و غذایی است که از میان آن‌ها می‌توان به قارچ، کاسنی، گلپر، آویشن، شیرین‌بیان، باریجه، چای کوهی، بارهنگ و شنگ … اشاره کرد.

به دلیل موقعیت ویژه کوهستانی و آبی دارای گونه‌های متفاوتی از جانوران است که شامل 100 گونه پرنده مانند کبک، عقاب طلایی، سارگپه، درنا، فلامینگو، دلیجه، کبک دری و … میباشد. گونه پستانداران این منطقه شامل کل و بز، قوچ، خرگوش، سمور، میش البرز مرکزی، خرس قهوه‌ای، پلنگ، گرگ، روباه، گراز و گربه وحشی و … است.

گونه‌های دوزیستان و خزندگان این منطقه شامل افعی، افعی دماوندی، افعی البرزی، مار، مارمولک، بزمجه، لاک‌پشت، قورباغه می‌باشد

زنبورداری نیز در این منطقه به علت وجود گل‌های و انواع گیاهان رواج دارد که روند آن از اوایل خرداد آغاز و تا اواخر شهریور همان سال ادامه دارد.

 فصل مجاز صید ماهی برای علاقه‌مندان به ماهیگیری معمولاً از اول خردادماه هرسال تا شهریور است. دوستداران این ورزش با کسب مجوز ویژه صید روزانه که در واحدهای محیط‌زیست قوشخانه، پلور و دلیچای صادر می‌شود، می‌توانند ماهی صید کنند.

یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری ناحیه لار، آبشار آن است که در نزدیکی روستای وانا قرارگرفته و سد لار زیر قله دماوند در ارتفاع 2531 متری از سطح دریا ساخته‌شده است

نوع این سد، خاکی با هسته رسی می‌باشد که ارتفاع آن از پی 105 متر، ارتفاع از بستر رودخانه 107 متر، طول تاج 1150 متر، گنجایش کل مخزن 960 میلیون مترمکعب، گنجایش مفید مخزن 860 میلیون مترمکعب و مساحت دریاچه در ارتفاع 2531 متر برابر 29 کیلومترمربع می‌باشد.

  تأمین آب اراضی کشاورزی استان مازندران (آمل و بابل)، تولید برق‌آبی برای کمک به شبکه سراسری با استفاده از پتانسیل نیروی آب با اختلاف ارتفاع 750 متر توسط تونل آب بر لار- کلان، تأمین قسمتی از نیاز آب شرب تهران از اهداف احداث این سد بوده و به این منظور تونل‌های آب‌رسانی به طول 1101 متر با قطر پنج‌متر و حداکثر ظرفیت 140 مترمکعب در ثانیه به همراه تونل آب‌رسانی دیگری با حداکثر ظرفیت 5/18 مترمکعب در ثانیه، برای تأمین آب موردنیاز نیروگاه کلان ساخته شدند.

آبگیری سد در سال 1359 آغاز شد و با افزایش ارتفاع آب در مخزن، حفره بزرگی در بدنه سد به وجود آمد. بررسی‌ها نشان داد که توده سنگ‌های آهکی موجود در سراب سد باعث هدر رفت آب از مخزن شده و این امر با افزایش دبی چشمه‌های هراز در پایاب سد به اثبات رسید. همچنین در این بررسی‌ها مشخص شد که غارهای عمیق و حجیمی در امتداد گسل‌های موجود در منطقه و در زیر سد وجود دارند (برای آب‌بندی این غارها تزریق سیمان انجام می‌گیرد). به همین علت بهره‌برداری از سد مذکور به‌عنوان یک سد مخزنی انجام نمی‌گیرد و در حدود امکانات قسمتی از جریان آب مورداستفاده اراضی کشاورزی مازندران و بخشی دیگر مورداستفاده شرب تهران قرار می‌گیرد.

سرشاخه اصلی تغذیه‌کننده دریاچه سد لار عبارت‌اند از قزل دره با چهار شاخه فرعی کمردشت، آلارم، خشک رود، سیاه پلاس، سفید آب یا آب سفید که از ضلع جنوبی کوه‌های نور سرچشمه می‌گیرند به انضمام دلیچای که از قله دماوند و والا رود سرچشمه می‌گیرند.

حوزه آبریز سد لار 72 کیلومترمربع گزارش‌شده، سهم هریک از حوزه‌ها شامل: قزل دره 416 کیلومترمربع، دلیچای 5/206 کیلومترمربع، سفیدآب 1/54 کیلومترمربع و دشت امامنک 4/43 کیلومترمربع می‌باشد.

سهم هر یک از رودخانه‌ها با محاسبه دبی اندازه‌گیری شده عبارت‌اند از: 1- قزل دره 60٪ با جریان سالیانه 252 میلیون مترمکعب 2- دلیچای 27٪ با جریان سالیانه 113 میلیون مترمکعب 3- سفیدآب 8٪ با جریان سالیانه 34 میلیون مترمکعب 4- امامنک 5٪ با جریان سالیانه 20 میلیون مترمکعب. درمجموع ورودی آب در چهارماهه اول سال (به‌ویژه اردیبهشت) از همه بیشتر است.

خروجی‌های سد با احتساب چشمه‌های نشتی شامل: خروجی از دریچه مازندران و شیرهای تخلیه، خروجی از دریچه کلان، خروجی از چشمه‌های نشتیِ چشمه‌های گلوگاه و چشمه‌های هراز درجه حرارت هستند. افزایش درجه حرارت مهم‌ترین عامل در تبخیر آب سد است که روزانه اندازه‌گیری می‌گردد. متوسط درجه حرارت سالانه 2/5 درجه سانتی‌گراد است که در فصل زمستان تا منهای 37 درجه و در تابستان تا مثبت 31 درجه می‌رسد. سرد‌ترین ماه‌های سال دی و بهمن و گرم‌ترین ماه‌ها تیر و مرداد با اختلاف دمای 67 درجه سانتی‌گراد هستند. در پاییز، زمستان و اوایل بهار اندازه‌گیری ارتفاع برف و آب انجام می‌شود. بیشترین ریزش‌های جوی مربوط به ماه اسفند با متوسط ماهانه 13 ساله 95 میلی‌متر و کمترین آن مربوط به شهریورماه با متوسط ماهانه 13 ساله 14/5 میلی‌متر است.

 

 

پارک ملی لار