لیست تورها مکان های گردشگری فستیوال آثار یونسکو خرید بلیط هواپیما مقالات آب و هوا

لنج‌ها جاذبه گردشگری در جنوب ایران

09 بهمن 1398

تیم تعیین محتوای اصفهان تور

لنج‌ها، آمیزه‌ای از هنر و فرهنگ بومی ایران

لنج1

سرزمین‌های جنوبی ایران همواره در طول تاریخ رنگ مبادله‌های تجاری و ماهیگیری را به خود دیده است، سفرهای دریایی که عمدتاً با لنج‌ها صورت می‌گرفته است. سفرها و تجارت‌هایی که باعث شکل‌گیری فرهنگ و اقتصاد این سرزمین‌ها شده است. لنج گونه‌ای از کشتی کوچک یا قایق بزرگ باری و مسافری است که دارای عرشه باز یا نیمه‌باز هست، عمدتاً در خلیج‌فارس و دریای عمان و اقیانوس هند دیده‌شده و از آن‌ها برای سفرهای دریایی، تجارت، ماهیگیری و غواصی مروارید استفاده می‌شود. بندرعباس، بندر کنگ، جاسک و گناوه از جایگه‌های مهم ساخت لنج در ایران به شمار می‌آیند.

 رضا طاهری در کتاب از مروارید تا نفت درباره وجه‌تسمیه کلمه لنج می‌آورد: درگذشته به تمام کشتی‌های بادی که با شراع و بادبان حرکت می‌کردند جهاز (به فتح جیم) می‌گفتند و امروزه با کشتی‌های که با موتور رفت‌وآمد می‌کنند لنج می‌گویند. لنج از دیدگاه لغت‌شناسی به معنای راه رفتن با ناز و کبر است و شاید ازآنجاکه لنج با آهستگی می‌خرامد و به جلو می‌رود به این نام خوانده‌شده است. در جنوب به کسانی که در کار ساخت لنج می‌باشند جلاف یا گلاف گفته می‌شود. به اتاق ناخدا قماره و به انبار پایینی خن گفته می‌شود. در ایران لنج‌ها در کرانه‌های خلیج‌فارس بسیار یافت می‌شوند و لنج‌سازی یکی از صنایع بومی مردمان خلیج‌فارس است.

لنج‌ها زمانی فاتحان دریاها بودند، از خلیج‌فارس تا اقیانوس هند، بازرگانی و ماهیگیری تنها با لنجها امکان‌پذیر بود. زمانی که سواران لنج آوازخوان به کار مشغول بودند و لنج سازها برای ساخت آن‌ها مراسم و آوازهای مخصوص داشتند. موضوعی که دراین‌باره جای نگرانی دارد این است که میراث دریانوردی ایرانی‌ها؛ لنج و لنج‌سازی، صنعت دستی مردم خلیج‌فارس که زمانی زندگی آن‌ها گره‌خورده بود در حال فراموشی شدن است.  لنج‌ها بر پایه قایق‌های بادبانی رایج در خلیج‌فارس ساخته می‌شدند اما از دهه ۱۹۵۰ میلادی موتور بنزینی یا دیزل برای پیش راندن لنج‌ها به کار رفت و امروز بیشتر لنج‌ها موتوردارند. یکی دیگر از دلایل کم‌رنگ شدن فرهنگ و دانش و تشریفات مربوط به لنج‌سازی، این است که دیگر کمتر لنج‌های چوبی ساخته می‌شود و لنج‌های فایبرگلاس جای آن‌ها را در بازار گرفته‌اند.

در سال‌های اخیر قدم‌هایی مثبت در راستای احیای این صنعت صورت گرفته است. ثبت هنر رنج سازی ایران در فهرست جهانی یونسکو یکی از این اقدامات است. اقدامی که علاوه بر امتیازاتی که ثبت این هنر در یونسکو ازجمله معرفی اثر برای رشد گردشگری کشورمان دارد، دولت ایران را متعهد می‌کند برای حفظ و احیای این هنر بومی اقداماتی را انجام دهد. بااین‌حال اقدامات دولتی در حد ایجاد پایگاه‌های میراث فرهنگی برای لنج سازی بوده است.

لنج‌ها نمادی از تاریخ، فرهنگ و اقتصاد اهالی جنوب هستند بنابراین می‌توانند جاذبه گردشگری مهمی باشند. با جذب گردشگران علاقه‌مند به سفرهای دریایی و گردشگران فرهنگی، می‌توان فراموش‌شدن لنج‌ها را پایان داد و این شناورهای دریایی را به‌روزهای اوج خود برگرداند. هنوز بیشتر بندرهای جنوبی در تسخیر لنج‌های ماهیگیری و یا انتقال باراست، بنابراین می‌توان از آن‌ها در حمل‌ونقل گردشگر بین جزیره‌ها و بندرهای ساحلی استفاده کرد و به گردشگری این منطقه رونق داد. در کنار برگزاری تورهایی دریایی، با تبدیل لنج‌ها هتل‌های دریایی، آن‌ها را به جاذبه گردشگری تبدیل کرده و از فضای آن‌ها به‌عنوان اقامتگاه استفاده شود. همچنین دیدن مراحل ساخت لنج‌ها و مراسم و سرودهای مردم بومی به سبک قدیم و تأسیس موزه‌های مردم‌شناسی ، می‌تواند برای گردشگران جذابیت بسیار داشته باشد.

لنج‌ها جاذبه گردشگری در جنوب ایران
لنج‌ها جاذبه گردشگری در جنوب ایران
لنج‌ها جاذبه گردشگری در جنوب ایران
لنج‌ها جاذبه گردشگری در جنوب ایران